Dit is een verkorte versie van het betreffende artikel. Een volledige versie kunt u aanvragen bij crommelin@het-interview.nl

Interview met Eric van den Bogaert, consultant Tele-BS
Verschenen in Kabel & Breedband nr. 6-2003
Désirée Crommelin

Rol gemeente
De Telecomwet uit 1998, inclusief de zo juist aangepaste versie na de implementatie van de EU-richtlijnen, geeft gemeenten een nieuwe rol bij het leggen van telecomkabels. Van een gemeente wordt verwacht dat zij de aanleg van de telecomkabels coördineert. Hierbij dient nadrukkelijk aangetekend te worden, dat de grond in Nederland van de Nederlandse overheid is. Dit eigendomsrecht is vervolgens aan de Nederlandse gemeenten gedelegeerd. De vraag is: Willen en kunnen de Nederlandse gemeenten deze verantwoordelijkheid dragen? De recente uitspraak van de Hoge Raad dat ondergrondse infrastructuur onroerend goed is, maakt een gemeente ook eigenaresse van alles wat erin ligt. Een uitzondering bij wet bepaald, zijn de telecomkabels, die na deze gerechtelijke uitspraak als onroerend goed van de kabelbedrijven zijn aangemerkt!

Die snelle telecom jongens
Van oudsher leunden gemeenten achterover en kwamen pas in actie voor een telecombedrijf, eigenlijk was dat er maar één, het staatsbedrijf de PTT. Van het onvermogen binnen de gemeente werd, zo vlak na de Telecomwet flink geprofiteerd door de telecombedrijven. Die snelle jongens overrompelden de gemeentelijke ambtenaren met hun claim op het recht van graven en gingen daarbij losjes voorbij aan de wettelijke plicht van een gemeente om in een verordening de spelregels vast te stellen. Die bestond er bij het gros van de gemeenten nog niet. "De meeste gemeenten verloren zo grip op de graafwerkzaamheden binnen hun grenzen en kregen die niet meer gecoördineerd." Een wildwest-praktijk ontstond van ‘straten open, straten dicht, grachten open, grachten dicht‘ met de daarbij behorende overlast voor de burgers, voor wie al die liberalisering toch zo goed was! En het dreef het midden- en kleinbedrijf tot wanhoop. Het mocht dan wel bijdragen tot verhoogde inkomsten en winsten bij de telecomreuzen, maar niet bij de winkelier in de straat. Zo kreeg de gemeente het aan de stok met haar burgers.

Onderaardse chaos
Deze bovenaardse chaos leidde in en rondom de grote steden tot chaos onder de grond. In de hoofdstad sprak men al van ‘Amsterdam, die grote stad is gebouwd op kabels’. Het gevolg is dat onschuldige graafwerkzaamheden aan de oppervlakte grote gevolgen kunnen hebben en storingen in telecomverkeer en in andere nutsvoorzieningen veroorzaken. Dat mag dan wel niet de schuld zijn van de gemeente - en de kosten kunnen verhaald worden op de desbetreffende aannemer - het doet het plaatselijk sociaal-economische en politieke klimaat geen goed.

Algemene gemeentelijke verordening
De gemeenten krijgen de smaak te pakken in een steeds verder privatiserende en liberaliserende markt van nutsvoorzieningen. Steeds vaker zie je dat zij intern al plannen smeden voor een AVOI (Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur). Met andere woorden gemeentelijke spelregels voor de onderwereld. Nederland ligt vol met buizen, waarvan een groot gedeelte leeg is. Voor de goede verstaander een lege buis valt ook onder de Telecomwet. Wat zijn de rechten van de lokale overheid? "Het beheersbaar houden van de graafwerkzaamheden en geeft de lokale overheid meer bevoegdheden in de coördinatie en toezicht."

Leges
Van den Bogaert steunt het standpunt van de minister van Economische Zaken, dat er een gestandaardiseerd tarief, op uurbasis voor de leges komt. Dat wil zeggen dat - net als bij het paspoort - de leges binnen een gemeente even hoog is, maar dat de leges van gemeenten onderling kunnen verschillen. Die vrijheid moeten de gemeenten stuk voor stuk hebben".

Volksgezondheid
De vraag in hoeverre punten als de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid in deze verordening vermeld moet worden, verrast Van den Bogaert. Het wel of niet veroorzaken van straling bovengronds van voorzieningen als GSM- en UMTS-masten of van koper en glasvezel ondergronds, worden steeds vaker terecht of ten onrechte gemeld.

Ondergronds bestemmingsplan
Hoewel onzichtbaar en daarom tot nu toe verwaarloosd, gaan steeds meer lokale overheden over tot het schrijven van een ondergronds bestemmingsplan."Dat vraagt vooruitdenken over hoe je die grond zo efficiënt en beheersbaar kunt benutten. Niet langer een afwachtende houding aan te nemen, maar zelfs preactief mantelbuizen leggen om die later tegen marktconform tarief aan te bieden aan marktpartijen die capaciteit nodig hebben. Het scheelt weer graven! Deze preactieve rol is een inderdaad geheel nieuw voor gemeenten".