Dit is een verkorte versie van het betreffende artikel. Een volledige versie kunt u aanvragen bij crommelin@het-interview.nl

Interview met Peter Vis, adviseur Regelgeving KPN
Verschenen in Kabel & Breedband nr. 7-2003
Désirée Crommelin

De onderwereld van de telecommunicatie
De telecomsector stoort zich aan de onvoorspelbaarheid van het overheidsbeleid, dat veel extra geld en energie aan bureaucratie kost. De sector pleit daarom voor een duidelijke en consequente rolverdeling tussen landelijke en gemeentelijke overheid èn spelers in de markt.

KPN
"Geen idee hoeveel kabels KPN in de grond heeft liggen. Het zullen zeker tientallen duizenden kilometers zijn", schat ir. Peter Vis, adviseur Regelgeving bij KPN. "Er bestaat geen onderscheid meer tussen de kabels voor vaste, mobiel of dataverbindingen. Alleen mobiel heeft een draadloos aansluitnet". En wie waar ligt? Dat is bedrijfsvertrouwelijke informatie. Er heerst een zekere rangorde onder de zoden tussen type voorzieningen. Zo ligt telecommunicatie op 60 cm onder de grond, waterleiding, riolering of GEB allemaal weer op een andere hoogte. En binnen de categorie telecommunicatie is anciënniteit bepalend geweest. KPN, het voormalige staatsbedrijf der PTT had zijn plekje onder de zoden al als vanzelfsprekend verworven. Pas toen de liberalisering in de telecom toesloeg, ontstonden de problemen.

Telecomwet
Vis onderscheidt vier problemen, waarvoor hij graag in de Telecomwet de oplossingen beschreven ziet. Het gaat om de wettelijke bepalingen, dat kabel roerend goed is en dat mantelbuizen onderdeel zijn van de telecommunicatie-infrastructuur. Daarnaast is KPN met anderen in de sector van mening, dat de rol van de gemeente duidelijk beschreven dient te worden in relatie tot landelijke regels als graafrecht/gedoogplicht. En moet er een eenduidige regeling komen over redelijke vergoedingen aan gemeenten.

Onroerend goed
De recente uitspraak van de Hoge Raad, dat kabels onroerend goed zijn, veroorzaakt een nieuwe bureaucratische rompslomp en mogelijk hoge kosten, voorspelt de telecomsector. "Hoe zit het met financiering? Je kunt moeilijk een hypotheek nemen op kabels in de grond, want het is nauwelijks aan te tonen van wie wat is. Of hoe zit het met de overdrachtsbelasting bij verkoop? Zijn we onroerende zakenbelasting plichtig?" Waarom werd de zaak bij de Hoge Raad aangespannen? Een nieuwe melkkoe voor de gemeentelijke overheid? "De dieper liggende vraag is, of je belasting moet heffen op telecommunicatie, zoals op benzine of tabak? Dat is contrair met het nationale beleid, mede ingegeven door de EU-regelgeving." Telecommunicatie wordt gezien als een belangrijke aanjager voor de economie.

Precario op lege mantelbuizen
Het willen belasten van liggende lege mantelbuizen noemt Vis: "Een spitsvondigheid van de gemeenten om aan inkomsten te komen!" Verontwaardigd beschrijft hij het dreigende compromis, dat de wetgever verzonnen heeft. "Gedurende vier jaar worden lege mantelbuizen wèl als onderdeel van de telecom-infrastructuur gezien en zijn dus nièt onderhevig aan precario. Nà die vier jaar betalen we wèl precario voor een lege mantelbuis. Dus met ander woorden moeten we binnen vier jaar kabels er doorheen spuiten. Zo toont de overheid zich zelf toch geen voorstander van graafrust. Ze dwingt ons, wetend wat graven kost, tot te pas en te onpas te gaan graven, als we tegen onze netcapaciteit aanlopen. Einde graafrust voor ons allen!"

Leges
Een ander heikel punt zijn de kosten die de gemeente in rekening brengt voor haar werkzaamheden. Vis noemt drie mogelijkheden met varianten, die tot nu toe door de verschillende gemeenten worden gehanteerd. Het gaat of om een percentage van de aanlegsom van de kabel, of om de prijs per te leggen meter kabel of om een uurtarief. "Zowel het percentage als een meterprijs is onlogisch, want er is geen enkele relatie tussen de kosten van de aannemer en de door de gemeenten verrichte werkzaamheden." Als een van de varianten binnen deze drie, noemt Vis de verplichte winkelnering: een doorn in het oog van de telecomsector. "Wij wensen geen aannemer opgedrongen te krijgen."

Taak gemeente
De taak van de gemeente is functionele eisen te stellen en die vast te leggen in een duidelijk plan. In dit plan staat in overleg met de sector, hoe de graafwerkzaamheden in te passen in de openbare orde, in het verkeersbeleid en de eisen aan de kwaliteit van de bestrating. "Dus niet waar het net moet komen te liggen!" benadrukt de woordvoerder voor KPN. Juist het scheiden van goten garandeert zekerheid, veiligheid en betrouwbaarheid van de netwerkarchitectuur. Een groot goed, in een samenleving die zo afhankelijk raakt van telecommunicatie.

Nationale planologie
Op de vraag of er chaos heerst in het onderaardse, antwoordt Vis: "Nee, het is op sommige plekken vol. Denk daarbij aan Amsterdam, Schiphol of Hoofddorp." Volgens KPN vragen deze drukke en kwetsbare knooppunten om ter zake oplossingen en niet om een nationaal beleid van ondergrondse planologie met de nodige ambtelijk molens. Elders in Nederland speelt dit helemaal niet. En nieuw beleid van ondergronds planologie zou op gespannen voet staan met het graafrecht/gedoogplicht.

Deltaplan Graven
Vis noemt deze discussie eigenlijk ‘mosterd na de maaltijd’. "Straks als we gezamenlijk glasvezel aanleggen is de situatie eenduidig." Hiermee loopt hij iets te hard vooruit op de mogelijkheden, die zijn bedrijf heeft beschreven in het Deltaplan Glas. Je kunt je als buitenstaander afvragen of die gezamenlijkheid in het glas moet zitten. Misschien is het realistischer en met een meer vooruitziende blik de gezamenlijkheid te beperken tot het graven van de goot. Het Deltaplan Glas wordt dan het Deltaplan Graven. Wie weet krijgt KPN voor deze versie van het Deltaplan meer handen op elkaar.